Faiz ve tevkifat oranlarında değişiklik

Ender İnelli | 11/09/2018 | (Tüm Yazılar)

Son dönemde ekonomide yaşanan gelişmeler ve de özellikle döviz kurlarında ortaya çıkan ani ve kayda değer yükseliş, vergi kanunlarında yer alan bazı oranların da gözden geçirilmesi zorunluluğunu beraberinde getirdi.

Enflasyonda ve piyasa faiz oranlarındaki artış, tahakkuku ya da ödemesi geciken kamu alacakları için uygulanan faiz oranlarının artırılmasını zaruri kıldı.

Diğer taraftan döviz kurlarındaki tehlikeli hareketler; döviz talebini dizginleyici, TL’ye olan ilgi ve talebi ise artırıcı politika ve araçların devreye sokulması ihtiyacını gözler önüne serdi.

Bu çerçevede, döviz tevdiat hesaplarına ödenen faizler üzerinden yapılan vergi tevkifatı oranlarının artırılması, TL mevduat faizlerine tatbik edilecek vergi kesintisi oranlarının ise düşürülmesi yolu ile kurla mücadelede önemli bir hamle yapıldı.

Gecikme zammı oranı arttı

6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre; kamu alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı uygulanıyor.

Gecikme zammı oranı 2010/965 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 19.10.2010 tarihinden itibaren aylık %1.40 olarak belirlenmiş ve uygulanmaktaydı.

Yasanın Cumhurbaşkanına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan 4/9/2018 tarihli ve 62 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için %2 oranında gecikme zammı uygulanması kararlaştırıldı ve bu değişiklik 5/9/2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girdi.

Gecikme faizi ve pişmanlık zammı da arttı

Vergi Usul Kanununda belirleme altına alınan gecikme faizi ve pişmanlık zammı oranları da gecikme zammı oranına endeksli. Bir diğer deyişle, gecikme zammı oranının %1.40 dan %2’ye çıkması sonucu; otomatik olarak gecikme faizi ve pişmanlık zammı oranı da yüzde %2’ye yükselmiş oldu.

Tecil faizi %22 oldu

Kamu borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse, Kanunda (6183 sayılı Kanun md. 48 ve 48/A) belirtilen şartların sağlanmış olması koşuluyla, kamu alacağı faiz alınarak tecil olunabiliyor.

Yasa ile Maliye Bakanlığına tanınan yetkiye istinaden belirlenen ve 21/10/2010 tarihinden itibaren uygulanmakta olan yıllık tecil faiz oranı %12 idi.

6 Eylül 2018 tarih ve 30527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tahsilat Genel Tebliğ ile (Seri: C Sıra No: 3) yıllık %12 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı mezkur Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık %22 olarak belirlendi.

Buna göre, Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacaklarına yıllık %22 oranında tecil faizi uygulanacak. Tebliğin yayımı tarihinden önce yapılan müracaatlara dayanılarak tecil edilecek olan amme alacakları ile Tebliğin yayımı tarihinden önce tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olan amme alacaklarına tecil şartlarına uygun olarak ödendikleri sürece müracaat tarihlerinden itibaren eski tecil faizi oranı (%12) uygulanacak.

Mevduatta vergi tevkifatı

Mevduat faizleri; bankalara, katılım bankalarına, tasarruf sandıklarına, tevdiat kabul eden diğer müesseselere yatırılan vadeli, vadesiz paralara ödenen faiz olarak tanımlanabilir.

Mevduat faizleri, Gelir Vergisi Kanununun geçici 67. maddesi kapsamında tevkifata (vergi kesintisine) tabi. Söz konusu tevkifat hem kurumların hem de gerçek kişilerin elde ettiği gelir üzerinden yapılıyor.

Gerçek kişiler tevkifata tabi tutulmuş bu kazanç için beyanname vermiyor. Başka gelirleri için beyanname veriyor olsa da bu gelirlerini beyannameye dahil etmiyor. Kurumlar için ise elde edilen faiz geliri %22 oranında kurumlar vergisine tabi. Yapılan tevkifat ise ödenecek kurumlar vergisinden mahsup ediliyor.

Oranlar değişti

31 Ağustos 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 30 Ağustos 2018 tarih ve 53 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67. maddesinde yer alan tevkifat oranlarını belirleyen Bakanlar Kurulu Kararı’nda değişiklik yapıldı.

Bu değişiklikle; TL mevduat hesaplarından elde edilen faizler üzerinden yapılan tevkifat oranları düşürülürken; döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler üzerinden yapılan tevkifat oranları bazı vadeler için yükseltildi.

Buna göre eski ve yeni vergi tevkifatı oranları aşağıdaki gibi oluştu:

Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler üzerinden yapılacak tevkifat oranları

VADE

Eski Tevkifat
Oranı

Yeni Tevkifat
Oranı

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dahil) vadeli hesaplarda

%18

%20

1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda

%15

%16

1 yıldan uzun vadeli hesaplarda

%13

%13


TL mevduat faizlerinden yapılacak tevkifat oranları

VADE

Eski Tevkifat
Oranı

Yeni Tevkifat
Oranı

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dahil) vadeli hesaplarda

%15

%5

1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda

%12

%3

1 yıldan uzun vadeli hesaplarda

%10

%0


Geçici bir düzenleme

Yeni tevkifat oranları, Cumhurbaşkanı Kararının yayımı tarihinden (31 Ağustos 2018) itibaren 3 ay süreyle sınırlı olarak vadesiz ve özel cari hesaplara ve aynı tarihten itibaren 3 ay içinde açılan veya vadesi yenilenen vadeli hesaplara ödenecek faizler ve kâr paylarına uygulanacak.

Sonra ne olacak ?

3 aylık sürenin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren vadesiz ve özel cari hesaplar ile aynı tarihten itibaren açılan veya vadesi yenilenen vadeli hesaplara ödenecek faizler ve kâr paylarına önceki (değişiklikten önce geçerli olan) tevkifat oranları uygulanacak.

 

 

Bu makalede yer alan açıklamalar, yazarının konu hakkındaki kişisel görüşünü yansıtmaktadır. Makaledeki bilgi ve açıklamalardan dolayı EY ve/veya Kuzey YMM ve Bağımsız Denetim A.Ş.’ye sorumluluk iddiasında bulunulamaz. Mevzuatın sık değiştirilen ve farklı anlayışlarla yorumlanabilen yapısı nedeniyle, herhangi bir konuda uygulama yapılmadan önce konunun uzmanlarından profesyonel yardım alınmasını tavsiye ederiz.